Cena jednostkowa i cena z 30 dni

Przy towarze w sklepie uwidaczniasz cenę, a przy towarze oferowanym w opakowaniach o różnej ilości także cenę jednostkową, czyli cenę za kilogram, litr albo sztukę. Przy obniżce podajesz dodatkowo najniższą cenę z 30 dni przed obniżką. Obowiązki te wynikają z ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług i kontroluje je Inspekcja Handlowa, a nie Sanepid.

Cena i cena jednostkowa w dwóch zdaniach

Cena to kwota, którą klient zapłaci za dany towar. Cena jednostkowa to cena przeliczona na jednostkę miary, dzięki której klient porówna jogurt 150 g z jogurtem 400 g. Oba oznaczenia mają być widoczne w miejscu oferowania towaru i czytelne bez pytania sprzedawcy.

Kiedy cena jednostkowa jest obowiązkowa

Zasada praktyczna jest taka: cena jednostkowa służy porównaniu, więc podajesz ją tam, gdzie porównanie ma sens.

• Towar paczkowany sprzedawany według masy, objętości, długości lub powierzchni: podajesz cenę i cenę jednostkową.
• Towar sprzedawany na wagę, na przykład wędlina czy warzywa luzem: cena podawana za kilogram jest jednocześnie ceną jednostkową, więc wystarczy ta jedna liczba.
• Towar sprzedawany na sztuki, na przykład bułka: cena za sztukę jest ceną jednostkową.
• Zestawy i opakowania wielosztukowe: cena jednostkowa pomaga porównać je z pojedynczymi opakowaniami, więc warto ją podać.

Przepisy przewidują wyłączenia dla niektórych kategorii towarów. Jeśli masz w sklepie nietypowy asortyment, sprawdź aktualne brzmienie rozporządzenia wykonawczego o uwidacznianiu cen albo zapytaj w wojewódzkim inspektoracie Inspekcji Handlowej.

Promocje i najniższa cena z 30 dni

Przy informowaniu o obniżce ceny podajesz obok ceny promocyjnej także najniższą cenę tego towaru, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Ten obowiązek wprowadziła nowelizacja ustawy o informowaniu o cenach wdrażająca unijne przepisy o ochronie konsumenta.

• Jeśli towar jest w sprzedaży krócej niż 30 dni, podajesz najniższą cenę od dnia rozpoczęcia oferowania do dnia obniżki.
• Przy towarach szybko psujących się albo z krótkim terminem przydatności do spożycia przepisy przewidują odrębną zasadę: podajesz cenę sprzed zastosowania obniżki. To dotyczy właśnie przeceny nabiału albo wędlin z krótkim terminem.
• Informacja o najniższej cenie ma być tak samo widoczna jak cena promocyjna. Mały druk pod spodem nie wystarcza.
• Prowadź prostą historię cen towarów objętych promocjami. Bez niej nie udowodnisz, skąd wzięła się podana liczba.

Tabela sytuacji ze sklepu

Jak eksponować ceny

1. Wywieszka przy towarze, na półce albo na opakowaniu. Klient ma widzieć cenę bez pytania.
2. Jeden towar, jedna cena. Dwie różne wywieszki przy tym samym produkcie to klasyczna uwaga w protokole kontroli.
3. Po każdej zmianie cennika przejdź półki tego samego dnia. Rozbieżność między kasą a wywieszką jest problemem, nawet jeśli kasa liczy taniej.
4. Czytnik cen przy wejściu pomaga klientom, ale nie zastępuje wywieszek przy towarze.
5. Raz w tygodniu zrób szybki przegląd półek z listą zmienionych cen z ostatnich dni.

Kontrola Inspekcji Handlowej i sankcje

Oznaczanie cen kontroluje Inspekcja Handlowa, zwykle razem z wagami i prawami konsumenta. Za niewykonanie obowiązków z art. 4 ust. 1-5 ustawy o informowaniu o cenach, czyli za brak ceny, brak ceny jednostkowej albo brak najniższej ceny z 30 dni przy obniżce, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada decyzją karę pieniężną do 20 000 zł. Jeśli to samo stwierdzono u Ciebie co najmniej trzy razy w ciągu 12 miesięcy, licząc od pierwszego naruszenia, górna granica rośnie do 40 000 zł. To art. 6 ust. 1 i 2 tej ustawy.

Są to górne granice, nie stawki. Ustalając kwotę, inspektor bierze pod uwagę charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia, Twoją dotychczasową działalność oraz wielkość obrotów i przychodu sklepu (art. 6 ust. 3). W małym sklepie, który poprawia brakującą wywieszkę przy kontroli, rozmowa zwykle kończy się na uwadze w protokole. Praktyczny wniosek jest inny niż liczba: kara rośnie przy powtarzalności, więc opłaca się mieć stały rytm przeglądu półek po każdej zmianie cennika.

Mapę wszystkich kontrolerów sklepu rozkładamy we wpisie o tym, kto kontroluje sklep spożywczy. Osobny wątek to wagi, od których zależy poprawność ceny przy towarze luzem: opisujemy go we wpisie o legalizacji wagi sklepowej.

Wywieszka cenowa a wywieszka o żywności

To dwa osobne dokumenty i dwa osobne obowiązki, które łatwo pomieszać.

Zasady dla drugiej z nich opisujemy we wpisie o wywieszkach przy wędlinach i serach. Przy warzywach i owocach dochodzi kraj pochodzenia z flagą, co rozkładamy we wpisie o fladze kraju pochodzenia.

Pakiety SklepReady dotyczą dokumentacji higienicznej i oznakowania żywności, a nie cen. Jeśli nie wiesz, który pakiet odpowiada Twojemu sklepowi, porównaj trzy profile.

Stan prawny i podstawy

Stan prawny na: 05.10.2026. Wyłączenia z obowiązku podawania ceny jednostkowej i zasady przy obniżkach były zmieniane, więc przy nietypowym asortymencie sprawdź aktualne brzmienie przepisów. Podane kwoty kar to górne granice ustawowe, a nie stawki za konkretne uchybienie.

• Ustawa z 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 168), art. 4 ust. 1-5 (obowiązki) oraz art. 6 ust. 1-3 - kara do 20 000 zł, a przy co najmniej trzykrotnym naruszeniu w 12 miesięcy do 40 000 zł.
• Rozporządzenie wykonawcze w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług.
• Materiały Inspekcji Handlowej i UOKiK: uokik.gov.pl.
• Informacje dla przedsiębiorców: biznes.gov.pl.

Najczęściej zadawane pytania

Czy przy wędlinie na wagę muszę podawać cenę jednostkową osobno?

Nie. Cena za kilogram jest tu ceną jednostkową, więc jedna liczba wystarcza. Pamiętaj tylko, że obok wywieszki cenowej potrzebujesz osobnej wywieszki ze składem i alergenami.

Co podać przy przecenie jogurtu z krótkim terminem?

Przy towarach szybko psujących się albo z krótkim terminem przydatności do spożycia przepisy przewidują odrębną zasadę i podajesz cenę sprzed zastosowania obniżki, a nie najniższą cenę z 30 dni. Przy zwykłej promocji obowiązuje reguła 30 dni.

Czy wystarczy czytnik cen przy wejściu?

Nie. Cena ma być widoczna w miejscu oferowania towaru. Czytnik jest dodatkiem, który pomaga klientom, ale nie zastępuje wywieszek przy półce.

Kasa pokazuje inną cenę niż wywieszka. Co robić?

Sprzedaj towar po cenie korzystniejszej dla klienta i natychmiast popraw rozbieżność. Potem sprawdź, czy ten sam błąd nie dotyczy innych pozycji z tej samej zmiany cennika.